eureka

Eureka, train jezelf voor meer briljante ingevingen

Heb jij ook wel eens zo’n moment dat je opeens weet hoe je een probleem op je werk moet oplossen? Of dat je ineens weet waar je volgende blog over moet gaan? Natuurlijk. En vaak gebeurt dat spontaan als je onder de douche staat of als je wakker wordt. Die momenten noemen we Eureka momenten, of ook wel aha momenten. Die momenten zijn ontzettend waardevol en hoe fijn zou het zijn als je het aantal Eureka momenten zou kunnen vergroten en daarmee jouw effectiviteit?

Wat is ook alweer een Eureka moment?

Een Eureka (Grieks voor: Ik heb het gevonden) moment komt vaak op nadat je al heel lang nadenkt over een bepaald probleem. En dan op een bepaald moment weet je opeens de oplossing. Deze oplossing is vaak een volledig nieuw perspectief voor het probleem. Het ene moment wist je dat nog niet, maar opeens zag je het. Het eerste gebruik van Eureka voor het doen van een ontdekking wordt toegeschreven aan Archimedes. Hij vond een manier om te bepalen of de kroon van koning Hiero II van echt goed was door deze in een badkuip gevuld met water te gooien. Als het waterpeil net zoveel zou stijgen als bij echt goed dan was kroon van echt goed. Toen hij dit bedacht riep hij luidkeels: Eureka.

Eureka momenten lijken heel simpel, maar zijn het niet

Op het moment dat je zo’n aha moment hebt dan komt het vaak voor dat iedereen roept dat hij dat ook wel had kunnen verzinnen. Dat blijkt verrassend vaak niet te kloppen. Hoe dat komt is ook wetenschappelijk uitgezocht. Mensen denken vaak in zelfbedachte regels en kaders. Deze bestaan echter alleen maar in ons brein en zijn universeel voor bijna alle mensen. Probeer onderstaand probleem maar eens op te lossen:

Verbind deze 9 stippen met elkaar in 4 lijnen, zonder je pen van het papier te halen.

Opdracht

9 stippen

Oplossing

Als je binnen de kaders denkt dat de lijn niet verder dan de stippen mag komen, dan zul je deze puzzel nooit oplossen. Denk je buiten deze kaders en verleng je de lijnen, dan zul je merken dat het oplossen van deze puzzel niet zo ingewikkeld is. Vertel je mensen deze oplossing, dan zullen ze vaak reageren met een opmerking als: Ja, maar als je gezegd had dat de lijnen langer mochten zijn… Terwijl jij nooit gezegd hebt dat de lijnen binnen de stippen moesten blijven.

 

Hoe komen we tot Eureka momenten

Als mensen zijn we rationeel en voorspelbaar ingesteld. Daarom is het voor ons zo lastig om buiten de gebaande paden te denken. Om inzicht te krijgen in hoe Eureka momenten tot stand komen is het goed iets meer van de hersens te weten. Beslissingen worden in ons brein genomen door de frontale kwab. Dit gebied beperkt het aantal beslissingen en zorgt er daarmee voor dat we beslissingen sneller en efficiënter kunnen maken. Deze frontale kwab is volledig ontwikkeld op het moment dat we volwassen worden.
Een Eureka moment ontstaat op het moment dat deze frontale kwab wordt overruled door een kleine sprankel in de hersenen. Deze sprankel ontstaat in het rechter, creatieve, gedeelte van de hersenen en is zo sterk dat onze gebaande paden even voor een moment aan de kant worden gezet.

Creëer de optimale omgeving

eureka relaxDe ideale omgeving voor Eureka momenten is een omgeving waarbij zoveel mogelijk afleiding weg is. De douche is bijvoorbeeld een ideale plek. Het geluid van het water zorgt ervoor dat andere geluiden overstemd worden, terwijl het water zorgt voor een prettige aanraking. Je kunt je dan helemaal vrij focussen op een probleem. Anderen krijgen inspiratie als ze slapen of gewoon voor zich uit liggen te staren. Een belangrijk aspect is dat je jezelf in die situatie niet moet dwingen een oplossing te verzinnen. Sta open voor elke gedachte. Heb je al veel theorieën en ideeën bekeken, dan zul je sneller tot een creatieve oplossing komen, doordat je deze inzichten al kunt combineren.

De belangrijkste valkuil bij het creëren van Eureka momenten

De belangrijkste valkuil bij het creëren van Eureka momenten is angst. Angst die gecreëerd wordt door het stellen van strakke deadlines en het pushen om harder te werken. Hiermee onderdruk je de mogelijkheid om vrij te denken. Intuïtie daarentegen helpt je om aha momenten te creëren. Niet elke keer dat je intuïtie je in de goede richting stuurt krijg je een Eureka moment, maar het helpt je goed op weg.

Waarom hebben sommige mensen meer Eureka momenten dan anderen?

Sommige mensen hebben vaker aha momenten dan andere mensen. Dat is het geval bij mensen bij wie hun rechter, creatieve hersenhelft wat meer ontwikkeld is. Deze rechter hersenhelft weet dan vaker het linker, rationele brein te overschrijven. Toch ligt het niet alleen aan de genen. Je kunt het zelf ook helpen. Een eerste manier is om op een iets minder rationele manier te gaan denken. Je kunt dit bijvoorbeeld doen door jezelf voor te stellen dat je een punker bent.

Een tweede manier om je rechter hersenhelft te triggeren is om meer in de verre toekomst te denken. Stel jezelf een moment in de toekomst voor en bedenk wat er zou kunnen gebeuren. Dit moment kun je koppelen aan het doel dat je gesteld hebt in de tweede gewoonte van Covey: Begin met het eind in gedachten.

Het begint met de juiste motivatie en een wisselende omgeving

Er zijn 2 soorten motivatie. De motivatie om ergens van weg te blijven zoals bedorven eten en de motivatie om naar een beloning toe te werken. Het zal je niet verwonderen dat om meer aha momenten te krijgen je meer met de motivatie richting beloning bezig moet zijn. Je bent dan niet bezig met angst en daardoor geef je je brein de ruimte om vrij te denken.

Daarnaast helpt een wisselende omgeving om vrijer te denken. Je komt dan in aanraking met verschillende mensen met verschillende ideeën. Ook zal een steeds wisselende omgeving je uit je vertrouwde patronen halen. Zorg er wel voor de omgeving waar je bent rustig is, met bij voorkeur een plek waar je ook buiten kunt zijn.

Ook jij kunt je aha momenten trainen

Een kleine aanpassing in je motivatie, tijd en ruimte maken om vrij te denken, en zorgen voor een ruimte zonder afleiding gaan je hierbij helpen. Ik ben benieuwd of jij ook binnenkort al Eureka kunt roepen!

Vorig artikel
persoonlijke missie statement
Time management

Jouw persoonlijke missie als kapstok voor succes

Volgend artikel
kanbanflow
Time management

Kanbanflow – overzicht en voortgang in jouw werk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *